Pageviews:
పరిచయం
2020లో, హైదరాబాద్లో ఉన్న స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్ ఫ్యాక్టరీలు నిశ్శబ్దంగా మారిపోయాయి. వ్యవస్థాపకులు పవన్ కుమార్ చందన మరియు నాగ భరత్ డాకా 1.5 మిలియన్ డాలర్లు సేకరించారు, కానీ చూపించడానికి ఒక్క పని చేసే రాకెట్ ప్రోటోటైప్ కూడా లేకుండా అందులో చాలా భాగం మాయమవడాన్ని చూశారు. కోవిడ్ మిగతా ప్రపంచాన్ని వారి చుట్టూ మూసేసినప్పటికీ, డజన్ల మంది ఉద్యోగులు జీతాల జాబితాలో ఉండిపోయారు, మరియు కంపెనీ తర్వాత చెప్పిన దాని ప్రకారం, కొన్ని నెలల్లోనే లైట్లు ఆరిపోయేలా పరిస్థితి ఉంది.
ఆరు సంవత్సరాల తర్వాత, అదే కంపెనీ తన మొదటి ప్రయత్నంలోనే ఒక రాకెట్ను కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టింది. జూలై 2026లో, స్కైరూట్ యొక్క విక్రమ్-1 శ్రీహరికోట నుండి బయలుదేరింది, తన నిర్ణీత 450 కిలోమీటర్ల కక్ష్యను చేరుకుంది, మరియు తన పేలోడ్లను ప్రణాళిక ప్రకారం విడిచిపెట్టింది. ఈ మిషన్కు ఆగమన్ అని పేరు పెట్టారు, మరియు కొన్ని వారాల్లోనే స్కైరూట్ భారతదేశపు మొదటి బిలియన్ డాలర్లకు మించిన విలువైన స్పేస్టెక్ కంపెనీగా మారింది, పెట్టుబడిదారులు అందులో స్థానం పొందడానికి మునుపటి విలువకు రెట్టింపు ఇవ్వడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారని చెబుతున్నారు.
ఈ విధంగా చెప్పినప్పుడు, ఇది కష్టపడిన శ్రమ చివరికి ఫలించిన ఒక క్లియర్ కథలా వినిపిస్తుంది. కానీ కక్ష్యను చేరుకోవడం, స్కైరూట్ ఇప్పుడు చేసిన అదే పని, ప్రపంచంలోని ఇతర బాగా నిధులు పొందిన రాకెట్ కంపెనీలకు చాలా వేరుగా ముగిసింది.
కక్ష్యను చేరుకున్నా దివాలా తీసిన కంపెనీలు
2015 మరియు 2022 మధ్య, అమెరికన్ చిన్న లాంచ్ స్టార్టప్ల ఒక తరంగం స్కైరూట్ ఇప్పుడు చేరుకున్న అదే మైలురాయిని అందుకోవడానికి బిలియన్ల డాలర్లు సేకరించింది. వాటిలో చాలా అక్కడికి చేరుకున్నాయి, మరియు అది ఇంకా చాలదు. రిచర్డ్ బ్రాన్సన్ స్థాపించి మద్దతు ఇచ్చిన వర్జిన్ ఆర్బిట్, నాలుగు విజయవంతమైన కక్ష్య మిషన్లను పూర్తి చేసి 2023లో దివాలా కోసం దరఖాస్తు చేసింది. ఆస్ట్రా దాదాపు 2.1 బిలియన్ డాలర్ల విలువతో పబ్లిక్గా మారింది, కక్ష్యను చేరుకుంది, మరియు 2024లో దాదాపు 10 మిలియన్ డాలర్లకు ప్రైవేట్గా మార్చబడింది. రిలేటివిటీ స్పేస్ 1.3 బిలియన్ డాలర్లకు మించి సేకరించింది, అంతరిక్షాన్ని చేరుకుంది, ఆ తర్వాత దాన్ని అక్కడికి తీసుకువెళ్ళిన ఆ రాకెట్నే రద్దు చేసింది. ఏబీఎల్ స్పేస్ సిస్టమ్స్ 500 మిలియన్ డాలర్లకు మించి సేకరించి, నిశ్శబ్దంగా మిస్సైళ్ళను తయారు చేసే దిక్కుగా మారింది.
వీటిలో ఏదీ ఇంజనీరింగ్ వైఫల్యం కాదు. నిజమైన సమస్య డిమాండ్ వైపు ఉంది. 2019 మరియు 2023 మధ్య, స్పేస్ఎక్స్ యొక్క ట్రాన్స్పోర్టర్ రైడ్షేర్ మిషన్లు ప్రపంచంలోని చిన్న ఉపగ్రహాలలో అంచనా వేసిన 81 శాతాన్ని తీసుకువెళ్ళాయి, స్టార్లింక్ మరియు చైనా అంతరిక్ష నౌకలను మినహాయించి, ఒక ప్రత్యేక చిన్న లాంచర్ అందించగలిగే దాని కంటే కిలోగ్రాముకు ఐదు నుండి పది రెట్లు తక్కువ ఖర్చుతో. పరిపూర్ణంగా పనిచేసే ఒక రాకెట్కు కూడా దాన్ని నింపడానికి డబ్బు చెల్లించడానికి ఇష్టపడే వారు అవసరం, మరియు అంత మంది చెల్లించే కస్టమర్లు లేరు.
చివరికి ఎవరు మిగిలారో చూస్తే ఒక నమూనా కనిపిస్తుంది. స్పేస్ఎక్స్ తానే తన అస్థిర ప్రారంభ సంవత్సరాల్లో నాసా యొక్క కమర్షియల్ కార్గో మరియు క్రూ కాంట్రాక్టులపై ఆధారపడింది, మరియు అప్పటి నుండి తన జీవితకాలంలో అమెరికా ప్రభుత్వం నుండి 22 బిలియన్ డాలర్లకు మించి పొందింది. చైనా యొక్క లాంచ్ కంపెనీలు ఎక్కువగా ప్రభుత్వ నిధులు మరియు హామీ ఇచ్చిన కాన్స్టలేషన్ కాంట్రాక్టులపై నడుస్తాయి. ఇప్పటికీ నిలబడి ఉన్న అరుదైన చిన్న లాంచ్ కంపెనీ రాకెట్ లాబ్, 2023 నాటికి తన ఆదాయంలో దాదాపు మూడింట రెండు వంతులను లాంచ్ల కంటే ఉపగ్రహ తయారీగా మార్చడం ద్వారా మిగిలింది. మిగిలిన ప్రతి కంపెనీకి రాకెట్ సిద్ధంగా ఉండకముందే కొనుగోలు చేయడానికి కట్టుబడి ఉన్న లోతైన జేబులున్న కస్టమర్ ఉన్నారు, ఈ పరిశ్రమలో ఇప్పుడు దీన్ని యాంకర్ కస్టమర్ అని పిలుస్తారు.
అయితే స్కైరూట్ యొక్క తదుపరి లాంచ్ను ఎవరు కొంటారు?
వర్జిన్ ఆర్బిట్ ఎప్పుడూ సమాధానం చెప్పని ప్రశ్న ఇదే, మరియు ఇదే స్కైరూట్ యొక్క విజయం నిజంగా ఏమిగా మారుతుందో నిర్ణయిస్తుంది. ఒక రాకెట్ దాన్ని నింపడానికి ఎవరైనా చెల్లించినప్పుడు మాత్రమే ఎగురుతుంది, మరియు అత్యంత నిర్దిష్టమైన సమాధానం భారత ప్రభుత్వం నుండి వస్తున్నట్లు కనిపిస్తుంది. స్పేస్ బేస్డ్ సర్వైలెన్స్-3 కార్యక్రమం కింద, ప్రభుత్వం ఐదు సంవత్సరాలలో 52 సైనిక నిఘా ఉపగ్రహాలను కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టాలని ప్రణాళిక వేసింది, మరియు వాటిలో 31 ఇస్రోకు కాకుండా ప్రైవేట్ కంపెనీలకు అందిస్తున్నారు. స్పెషియల్ ఇన్వెస్ట్ యొక్క విశేష్ రాజారామ్ దీన్ని “₹27,000 కోట్ల డిమాండ్ సిగ్నల్” అని పిలుస్తారు, 31 ఉపగ్రహాలను ప్రైవేట్ ఆటగాళ్ళకు అందించడం వృద్ధి దశ పెట్టుబడిదారులకు ఈ కంపెనీల వెనుక వెంచర్ రౌండ్లకు మించిన నిలకడైన ఆదాయం ఉందని చెబుతుందని వాదిస్తారు.
ఆ కార్యక్రమం 31 ఉపగ్రహాలను నిర్మించడానికి ఎవరైనా చెల్లిస్తారని హామీ ఇస్తుంది. ఆ ఉపగ్రహాలు చౌకైన విదేశీ రైడ్షేర్కు కాకుండా భారత రాకెట్పై ఎగురుతాయని అది హామీ ఇవ్వదు, వర్జిన్ ఆర్బిట్ యొక్క ఆర్డర్ బుక్ను ఖాళీ చేసిన అదే ప్రత్యామ్నాయం. చెల్లించే కస్టమర్లు కమర్షియల్ నిబంధనలపై కూడా కనిపించడం మరింత ప్రోత్సాహకరమైన సంకేతం. పిక్సెల్ నాసా, రియో టింటో మరియు బీపీతో సహా దాదాపు 65 క్లయింట్లతో సంతకం చేసింది, మరియు డిజంతార రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ నేతృత్వంలో 50 మిలియన్ డాలర్ల రౌండ్ను పూర్తి చేసిన తర్వాత అమెరికా స్పేస్ కమాండ్తో కాంట్రాక్టులు కలిగి ఉంది. ఆ ఉపగ్రహాలలో ప్రతిదానికి చివరికి ఒక రాకెట్ అవసరం అవుతుంది, మరియు భారతదేశంలో ఎక్కువ తయారు అయినకొద్దీ, వాటిని విదేశాల్లో బుక్ చేయడానికి బదులుగా భారతదేశం నుండే లాంచ్ చేయడానికి ఎక్కువ కారణం ఉంటుంది.
ఇవేవీ ఈ ప్రశ్నను పూర్తిగా పరిష్కరించవు, ఇది సమాధానాన్ని ప్రమాదవశాత్తు కాకుండా సాధ్యమైనదిగా చేస్తుంది మాత్రమే. ₹27,000 కోట్ల సేకరణ కార్యక్రమం మరియు కొన్ని బ్లూ చిప్ ఉపగ్రహ కాంట్రాక్టులు స్కైరూట్ను వర్జిన్ ఆర్బిట్ కంటే వేరే ప్రారంభ స్థానంలో ఉంచుతాయి, కానీ అవి ఇప్పటికీ ప్రారంభ సంకేతాలు, పూర్తయిన ఆర్డర్ బుక్ కాదు.
ముగింపు ఆలోచనలు
2020లో స్కైరూట్ దాదాపు కూలిపోవడం మరియు 2026లో దాని యూనికార్న్ క్షణం ఒక కథ యొక్క వ్యతిరేక చివరలుగా కనిపిస్తాయి, కానీ నిజంగా ముఖ్యమైన పోలిక వర్జిన్ ఆర్బిట్, ఆస్ట్రా, రిలేటివిటీ మరియు ఏబీఎల్తో ఉంది. ఈ నాలుగు కూడా పనిచేసే రాకెట్ను నిర్మించగలిగాయి. వాటికి చేయలేనిది ఏమిటంటే తదుపరి లాంచ్ కోసం, ఆ తర్వాతి దానికోసం తగినంత కొనుగోలుదారులను కనుగొనడం. భారతదేశం ఇంకా ఆ సమస్యను పరిష్కరించలేదు. అది దాన్ని పరిష్కరించగల ముక్కలను నిర్మించడం మొదలుపెట్టింది మాత్రమే, ఒక సేకరణ కార్యక్రమం మరియు ఒక కమర్షియల్ కాంట్రాక్టు వద్ద ఒక్కొక్కటిగా.
ఈ అంతరం ఇప్పటికీ అంకెల్లో కనిపిస్తుంది. భారత స్పేస్టెక్ స్టార్టప్లు 2020 నుండి ప్రారంభ దశ నిధులలో 636 మిలియన్ డాలర్లు సేకరించాయి, కానీ వృద్ధి దశలో కేవలం 70 మిలియన్ డాలర్లు మాత్రమే వచ్చాయి, మరియు కేవలం తొమ్మిది మాత్రమే వార్షిక ఆదాయంలో 10 మిలియన్ డాలర్లను దాటాయి. స్కైరూట్ ఇప్పటికే నాలుగు బాగా నిధులు పొందిన అమెరికన్ పోటీదారులను దివాలా తీయించిన కష్టమైన భాగాన్ని చేసేసింది, మొదటి ప్రయత్నంలోనే కక్ష్యను చేరుకోవడం. అది స్పేస్ఎక్స్తో పాటు గుర్తుంచుకోబడుతుందో లేదా వర్జిన్ ఆర్బిట్తో పాటు గుర్తుంచుకోబడుతుందో దాని ఇంజనీర్లు నిర్ణయించరు. దాని తదుపరి లాంచ్ను కొనడానికి ఇంకా వరుసలో ఉన్నవారే దాన్ని నిర్ణయిస్తారు.