Pageviews:
పరిచయం
కొందరు UPI యూజర్లు ఇప్పటికే తమ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ఈ నెల ఆన్లైన్లో అడిగితే, UPI ఎప్పుడైనా చిన్న మొత్తంలో అయినా రుసుము వసూలు చేయడం మొదలుపెడితే, దాన్ని పూర్తిగా వాడటం మానేస్తామని చెప్పే వాళ్లు కనిపిస్తారు. ఈ భయం ఇప్పుడు కేవలం ఊహ కాదు. పార్లమెంట్ ఇటీవల ఒక బిల్లును ఆమోదించింది, దీని ద్వారా ఏ డిజిటల్ చెల్లింపులు ఉచితంగా ఉంటాయో, ఏవి రుసుము మొదలుపెట్టవచ్చో ప్రభుత్వం నిర్ణయించగలదు. దీనితో ఆరేళ్లుగా UPI ని పూర్తిగా ఉచితంగా ఉంచిన నియమం ముగిసింది.
సాధారణ పౌరులు UPI వాడటానికి డబ్బు చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదని ప్రభుత్వం ఇప్పటికే స్పష్టం చేసింది. మారే అవకాశం ఉన్నది ఏమిటంటే, కొన్ని మర్చంట్ లావాదేవీలపై ఒక చిన్న రుసుము, అది కూడా ఒక నిర్దిష్ట మొత్తానికి మించిన లావాదేవీలపై మాత్రమే. ఈ అవకాశం కూడా, ఇంతకుముందు ఉచిత అలవాట్లను చంపేసిన ధరల పెరుగుదలలతో పోల్చబడింది, ఉదాహరణకు వాలెట్ రీచార్జ్లు, వాటిపై రుసుము మొదలైన తర్వాత ప్రజలు నెమ్మదిగా వాడటం మానేశారు.
ఇక్కడ ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే. ఇన్స్టంట్ చెల్లింపులపై నిజంగా చిన్న రుసుము చేర్చిన ప్రతిచోటా, అది మరో దేశంలో అయినా లేదా భారత్ యొక్క గత చరిత్రలో అయినా, వాడకం తగ్గలేదు. అది పెరిగింది. అయితే UPI పై ఏదైనా రుసుము ఆలోచన ఇంత పెద్ద ముప్పులా ఎందుకు అనిపిస్తుంది?
UPI కి ఖర్చు ఎప్పుడూ ఎవరో ఒకరు భరిస్తూనే ఉన్నారు
రుసుము గురించి ఎందుకు చర్చ జరుగుతోందో అర్థం చేసుకోవడానికి, ఇప్పటివరకు UPI కి డబ్బు ఎవరు చెల్లిస్తున్నారో తెలుసుకోవడం సహాయపడుతుంది. మీరు తక్షణమే డబ్బు పంపిన ప్రతిసారీ, రెండు వైపులా ఉన్న బ్యాంకులు తెరవెనుక అసలైన పని చేస్తాయి. అవి డబ్బును తరలిస్తాయి, మోసాలను గుర్తిస్తాయి, మరియు అన్ని వేళలలో సర్వర్లను నడుపుతూనే ఉంటాయి. ఆ పనికి డబ్బు ఖర్చవుతుంది, మరియు కార్డు చెల్లింపుల్లో, బ్యాంకులు దీన్ని మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ అనే రుసుము ద్వారా తిరిగి పొందుతాయి, ఇది ప్రతి లావాదేవీపై మర్చంట్ చెల్లిస్తారు.
UPI అలా పనిచేయలేదు. 2020 లో, బ్యాంకులు UPI పై MDR వసూలు చేయడాన్ని ప్రభుత్వం నిషేధించింది, ఎందుకంటే ఒక పన్ను చట్ట మార్పు వల్ల ₹50 కోట్లకు మించి ఆదాయం ఉన్న ప్రతి వ్యాపారం డిజిటల్ చెల్లింపు ఎంపికను అందించడం తప్పనిసరి అయింది. డిజిటల్ చెల్లింపుల వైపు నెట్టబడ్డామని భావించిన మర్చంట్లు, దానికి జోడించిన కొత్త రుసుమును ప్రతిఘటించే అవకాశం ఉంది, అందుకే ప్రభుత్వం UPI ని ఉచితంగా ఉంచి, బ్యాంకుల ఖర్చులను కవర్ చేయడానికి బదులుగా ఒక వార్షిక సబ్సిడీని ప్రవేశపెట్టింది, దానికి పన్ను చెల్లింపుదారుల డబ్బు ఖర్చు అయింది.
కానీ ఆ సబ్సిడీ పెరుగుతున్న ఖర్చులతో సమానంగా పెరగలేదు. FY24 లో అది సుమారు ₹3,631 కోట్లతో గరిష్ఠ స్థాయికి చేరింది, FY25 లో ₹1,441 కోట్లకు తగ్గింది, మరియు FY26 కోసం కేవలం ₹435 కోట్లు మాత్రమే బడ్జెట్ చేయబడింది, అది ఖర్చులను కవర్ చేయలేకపోవడంతో సంవత్సరం మధ్యలో పెంచవలసి వచ్చింది. ఇదిలా ఉంటే, FY26 లో మాత్రమే UPI ₹314 లక్ష కోట్ల విలువైన 24,000 కోట్లకు పైగా లావాదేవీలను నిర్వహించింది, ఇది మునుపటి సంవత్సరంతో పోలిస్తే వాల్యూమ్లో దాదాపు 30% మరియు విలువలో 21% పెరుగుదల. 2022 నుండి 2025 మధ్య, బ్యాంకులు మరియు ఫిన్టెక్లు UPI నడుపుతూ ఉంచడానికి నిజంగా ఖర్చు చేసిన దానిలో సబ్సిడీ కేవలం 11% మాత్రమే భరించిందని ఒక పార్లమెంటరీ కమిటీ కనుగొంది. ఎవరో ఒకరు ఆ బిల్లును నిశ్శబ్దంగా చెల్లిస్తూనే ఉన్నారు. అది చెక్అవుట్లో తమ ఫోన్ నొక్కే వ్యక్తి మాత్రం కాదు.
ఒక చిన్న రుసుము ఇంత పెద్దగా ఎందుకు అనిపిస్తుంది
ఇక్కడే కొత్త చట్టం వస్తుంది. ప్రతి UPI చెల్లింపును డిఫాల్ట్గా ఉచితంగా ఉంచడానికి బదులుగా, ప్రతి లావాదేవీపై రుసుము వర్తిస్తుందో లేదో ప్రభుత్వం నిర్ణయించడానికి ఇది అనుమతిస్తుంది. ₹2,000 కంటే ఎక్కువ ఉన్న మర్చంట్ లావాదేవీలపై మాత్రమే వర్తించే 0.15 నుండి 0.3% వరకు ఉన్న ఒక చిన్న రుసుము కూడా, FY28 నాటికి ఏడాదికి ₹5,000 నుండి 10,000 కోట్ల వరకు సమకూర్చగలదని జెఫరీస్ విశ్లేషకులు అంచనా వేశారు.
ప్రజలు ఇప్పటికే ఇతర చోట్ల చెల్లిస్తున్న దానితో పోలిస్తే ఈ సంఖ్య చాలా చిన్నదిగా అనిపిస్తుంది. క్రెడిట్ మరియు డెబిట్ కార్డులు సాధారణంగా 2 నుండి 3% వరకు రుసుము వసూలు చేస్తాయి, ఇది UPI కోసం చర్చించబడుతున్న దేనికంటే చాలా ఎక్కువ. బ్రెజిల్ తన స్వంత ఇన్స్టంట్ చెల్లింపు వ్యవస్థ Pix తో ఇలాంటి ప్రయోగం చేసింది, ఇది నవంబర్ 2020 లో ప్రారంభమైంది, మరియు మొదటి రోజు నుండే రుసుమును ఎప్పుడూ దాచలేదు. స్నేహితుల మధ్య డబ్బు పంపడం ఉచితంగానే ఉంది, కానీ చెల్లింపు పొందే వ్యాపారానికి మొదటి నుండే రుసుము వేయవచ్చు. ప్రారంభమైన పదిహేను నెలల్లోనే, Pix లావాదేవీల వాల్యూమ్లో డెబిట్ మరియు క్రెడిట్ కార్డులను కలిపి కూడా అధిగమించింది, మరియు రెండు సంవత్సరాలలో, 14 కోట్లకు పైగా బ్రెజిలియన్లు, అంటే ప్రతి పది మంది పెద్దవారిలో ఎనిమిది మంది, దీన్ని వాడుతున్నారు, నెలకు 400 కోట్లకు పైగా లావాదేవీలు చేస్తున్నారు.
Pix విజయవంతం కావడానికి ఒక కారణం ఏమిటంటే, అది ఉచితంగా ఉన్న గత జ్ఞాపకంతో ఎప్పుడూ పోటీ పడవలసిన అవసరం లేదు. మర్చంట్లు దీని రుసుము కోసం, కార్డు రుసుముల కోసం ఎప్పుడూ చేసినట్లుగానే బడ్జెట్ వేసుకున్నారు, కేవలం మొత్తం చిన్నది. భారత్ యొక్క స్వంత చరిత్ర కూడా ఇదే విషయాన్ని వేరే కోణం నుండి చెబుతుంది. UPI 2016 లో ప్రారంభమైనప్పటి నుండి 2020 లో MDR నిషేధం వరకు, మర్చంట్లు ప్రతి UPI లావాదేవీపై సుమారు 0.25 నుండి 0.3% రుసుము చెల్లించారు. ఆ రుసుము ఉన్నప్పటికీ, UPI 2019 నాటికి వాల్యూమ్ మరియు విలువ రెండింటిలోనూ డెబిట్ మరియు క్రెడిట్ కార్డులను అధిగమించింది. ఈ రుసుము అది దేశపు అత్యంత ప్రధాన చెల్లింపు పద్ధతిగా మారడాన్ని ఎప్పుడూ ఆపలేదు.
ముగింపు ఆలోచనలు
కాబట్టి ఈ రోజు భయాందోళనకు కారణం, ఇంత చిన్న రుసుమును భరించగలమా అనేది కాదు. భారత్ ఇంతకుముందే నాలుగేళ్లు ఇలాంటి రుసుమును భరించింది, అయినా ఆ అలవాటు పెరిగింది. మారినది ఏమిటంటే, 2020 మరియు ఇప్పటి మధ్య ఎక్కడో, జీరో అనేది ఒక ధరగా ఉండటం మానేసి ఒక వాగ్దానంగా మారింది. ఏదైనా ఖర్చు లేకుండా ఉంటుందని ప్రజలు అనుకోవడం మొదలుపెట్టిన తర్వాత, ఒక రూపాయిలో కొంత భాగం తీసేసినా, అసలు సంఖ్య ఎంత చిన్నదైనా అది నష్టంగా అనిపిస్తుంది.
ఈ కొత్త చట్టం ఎలా వాడాలో నిర్ణయించే వారికి ఇదే అసలైన సమస్య. బ్రెజిల్ ఎప్పుడూ ఒక వాగ్దానాన్ని వెనక్కి తీసుకోవలసిన అవసరం లేదు, ఎందుకంటే అది ఎప్పుడూ ఒక వాగ్దానం చేయలేదు. భారత్ ఆరు సంవత్సరాలు దేశం మొత్తంలో ఉన్న మర్చంట్లను మరియు కొనుగోలుదారులను జీరోను ఆశించేలా నేర్పింది, ఇప్పుడు ఈ కథ నిర్వహణ గురించి కాకుండా ద్రోహం గురించి మారకుండా, దాన్ని వెనక్కి తీసుకోవాల్సి వస్తోంది. ఒక చిన్న రుసుము యొక్క ఆర్థికశాస్త్రం సంవత్సరాల క్రితమే, బ్రెజిల్లో మరియు భారత్ యొక్క స్వంత చరిత్రలో పరిష్కరించబడింది. ఇంకా పరిష్కారం కానది ఏమిటంటే, ఎప్పుడూ ఉచితంగా ఉంటుందని నిశ్శబ్దంగానైనా ప్రజలకు చెప్పిన దానికి ఎలా రుసుము వసూలు చేయాలి అనేది.