ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ

Pageviews:

ಪರಿಚಯ

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2, 2024 ರಂದು, ನಿಖರವಾಗಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಹನ್ನೆರಡು ಗಂಟೆಗೆ, 1.3 ಕೋಟಿ ಭಾರತೀಯರು ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿದರು. ಅವರು BookMyShow ಮೂಲಕ Mumbai ನಲ್ಲಿ Coldplay ಯ Music of the Spheres World Tour ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ತಾಳ್ಮೆ ತೋರಿತು. ನಂತರ ತಾಳ್ಮೆ ತೋರಲಿಲ್ಲ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12:15ಕ್ಕೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇಟಿಂಗ್ ಲಿಸ್ಟ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತು, ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕ್ಯೂ ಸ್ಥಾನ ಒಂದು ಲಕ್ಷ, ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಜಾರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಒಂದೇ ಒಂದು ಟಿಕೆಟ್ ಇಲ್ಲದೆ. ಕ್ಯೂನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಬಂದವರಿಗೆ ಆಸನಗಳು ದೊರಕಿದವು, ಆದರೆ ಮಾರಾಟ ಮುಗಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅದೇ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು Viagogo ನಂತಹ ರೀಸೇಲ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಲಕ್ಷ, ಎಂಟು ಲಕ್ಷ, ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಒಂದು ಕಾನ್ಸರ್ಟ್, ಯಾವುದೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಬೇಡಿಕೆ ಪೂರೈಕೆಗಿಂತ ಬಹಳ ಮುಂದೆ ಹೋದಾಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪಾಠವನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಲಿಸಿತು.

ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಜನ ಒಂದೇ ಆಸನ ಬಯಸಿದಾಗ

ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಕಲ್ಪನೆ, ಮತ್ತು Coldplay ಯ Mumbai ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಯಾವ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವೂ ನೀಡಲಾಗದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟವು. Navi Mumbai ನ D.Y. Patil Stadium, ಜನವರಿ 2025ಕ್ಕೆ ಕಾನ್ಸರ್ಟ್‌ಗಳು ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಳ, ಪ್ರತಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಐವತ್ತು ಸಾವಿರ ಜನರನ್ನು ಕೂರಿಸಬಲ್ಲದು. ಮೂರು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ Coldplay ಯ ಒಟ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಎಂಭತ್ತು ಸಾವಿರ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ 1.3 ಕೋಟಿ ಜನ ಆ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಎಂಭತ್ತು ಸಾವಿರದಲ್ಲಿ ಸೇರಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದರು, ಅಂದರೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರತಿ ಆಸನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಜನ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಖರೀದಿದಾರರು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರರ ನಡುವಿನ ಅನುಪಾತ ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಒಂದಕ್ಕೆ ಆದಾಗ, ಟಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿದ ಬೆಲೆ ನಿಜವಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಲಹೆ ಮಾತ್ರ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಿಜವಾದ ಬೆಲೆ, ಅಂದರೆ ಒಬ್ಬ ಸಿದ್ಧ ಖರೀದಿದಾರ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರ ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಬೆಲೆ, BookMyShow ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. Coldplay ಯ ಅತ್ಯಧಿಕ ಬೆಲೆಯ ಟಿಕೆಟ್ ಶ್ರೇಣಿ ಮೂವತ್ತೈದು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಇತ್ತು, ರೀಸೇಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿತು, ಇದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪಾವತಿಸಲು ತಯಾರಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೂ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು.

ಭಾರತದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಕುಸಿದ ಆ್ಯಪ್

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 ರಂದು ಆದದ್ದು ಕೇವಲ ಒಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ವೈಫಲ್ಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಭಾರತದ ನೇರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಉದ್ಯಮ ಎಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಎಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿದೆ ಎಂಬುದರ ಸಂಕೇತ. Coldplay ಯ Music of the Spheres World Tour ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮೊದಲೇ ಜಾಗತಿಕ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ದಾಟಿತ್ತು, ಆ ಮೊತ್ತ ತಲುಪಿದ ಇತಿಹಾಸದ ಮೊದಲ ಕಾನ್ಸರ್ಟ್ ಪ್ರವಾಸ ಆಯಿತು, ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಉತ್ಸಾಹ ಈ ದೇಶ ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಎಂದೂ ಆಯೋಜಿಸಿರದ ಯಾವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಿಂತಲೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಕಾನ್ಸರ್ಟ್ ದಿನಾಂಕಗಳು ಖಾಯಂ ಆದ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ D.Y. Patil Stadium ಹತ್ತಿರದ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಐದು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಕೋಟ್ ಮಾಡತೊಡಗಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಜನವರಿ ವಾರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ Mumbai ಗೆ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ತುಂಬತೊಡಗಿದ್ದವು. ಭಾರತದ ಸಂಘಟಿತ ನೇರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ವಲಯ ಒಂದೇ 2023ರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಸಾವಿರದ ಎಂಟು ನೂರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸಿತ್ತು, ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಶೇಕಡಾ ಬೆಳೆದು ಕೊರೋನಾ ಪೂರ್ವ ಮಟ್ಟವನ್ನು ದಾಟಿ, ಮತ್ತು Coldplay ಯ ಮೂರು Mumbai ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ಕೇವಲ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಟಿಕೆಟ್ ಮಾರಾಟದಿಂದಲೇ ನೂರು ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. BookMyShow ನಲ್ಲಿ ಆದ ಗೊಂದಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ದೋಷ ಅಲ್ಲ. ಅದು ತನ್ನ ಮಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಶಬ್ದ.

ಕಪ್ಪು ಟಿಕೆಟ್‌ನಿಂದ Viagogo ವರೆಗೆ

ಟಿಕೆಟ್ ಸ್ಕಾಲ್ಪಿಂಗ್ ಹೊಸದಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯದ್ದೂ ಅಲ್ಲ. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ಹೊರಗೆ ಮುದ್ರಿಸಿದ ಬೆಲೆಯ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಕಪ್ಪು ಟಿಕೆಟ್ ಮಾರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಂದು Viagogo ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಕೇವಲ ನಗದಿಗೆ ಬದಲು ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಮತ್ತು ಪೇಮೆಂಟ್ ಗೇಟ್‌ವೇ ಬಳಸಿ. ದ್ವಿತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಎಂದರೆ ಯಾರೊಬ್ಬರು ಈಗಾಗಲೇ ಇರಿಸಿರುವ ಒಂದನ್ನು ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳ, ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಯಾವ ಬೆಲೆಗಾದರೂ, ಮತ್ತು ಮೂಲ ಮಾರಾಟಗಾರ ಖರೀದಿದಾರರು ನಿಜವಾಗಿ ಪಾವತಿಸಲು ತಯಾರಿರುವ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಿದಾಗ ದ್ವಿತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಬಹುತೇಕ ತಂತಾನೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸ್ಕಾಲ್ಪರ್‌ಗಳು ಸಂಪಾದಿಸುವುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೌಲ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಅಧಿಕೃತ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ನಡುವಿನ ಅಂತರ, ಮತ್ತು Coldplay ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಆ ಅಂತರ ಮೂವತ್ತೈದು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ಟಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ರೀಸೇಲ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಪರಿಹಾರ ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು NFT ಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು, ಅಂದರೆ non-fungible tokens, ಇದು ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಮತ್ತು ಟ್ರೇಸ್ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಲಿಕತ್ವ ದಾಖಲೆಗೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಕಾಲ್ಪರ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆಯೋಜಕರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಾರದೆ ಟಿಕೆಟ್ ಚಲಿಸುವುದನ್ನು ಬಹಳ ಕಷ್ಟಮಾಡುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪದ. America ನ Coachella ಮತ್ತು Thailand ನ Wonderfruit ಎರಡೂ NFT-ಆಧಾರಿತ ಟಿಕೆಟಿಂಗ್ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಇದು ಆಯೋಜಕರಿಗೆ ಯಾರು ಪ್ರತಿ ಆಸನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಯಾರು ಅದನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣ ನೀಡಿತು ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡವು. ಭಾರತದ ಕಾನ್ಸರ್ಟ್ ಪರಿಸರ ಆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಿದ್ಧವೇ ಎಂಬುದು ಬೇರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಆದರೆ ಉತ್ತಮ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೋಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಅಂತಿಮ ಆಲೋಚನೆಗಳು

Coldplay ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ ಸ್ಕಾಲ್ಪರ್‌ಗಳು ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಿಲ್ಲ, ಅವರು ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿ ಲಭ್ಯ ಆಸನಕ್ಕೆ ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಜನ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಬೆಲೆ ಖರೀದಿದಾರರು ಪಾವತಿಸಲು ತಯಾರಿರುವ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಎಷ್ಟೋ ಕಡಿಮೆ ಇರುವಾಗ, ಯಾರಾದರೊಬ್ಬರು ಯಾವಾಗಲೂ ಆ ಅಂತರ ತುಂಬಲು ಮಾರ್ಗ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. BookMyShow ಕ್ರ್ಯಾಷ್ ನಿಜವಾಗಿ ಒಂದು ಸರ್ವರ್ ಡೌನ್ ಆಗುವ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ, ಇದು ಈಗ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ಉತ್ಸಾಹದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳದಿರುವ ಒಂದು ಉದ್ಯಮದ ಬಗ್ಗೆ. ಭಾರತದ ನೇರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ಶೇಕಡಾ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ, ಮತ್ತು ಇಷ್ಟದ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಾಗಿ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ವರ್ಚುವಲ್ ಕ್ಯೂನಲ್ಲಿ ಕಾಯಲು ತಯಾರಿರುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಉತ್ತಮ ಕ್ಯೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ರೀಸೇಲ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು NFT-ಆಧಾರಿತ ಟಿಕೆಟಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಹೊಸ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಸೀಮಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ಅಪರಿಮಿತ ಬೇಡಿಕೆ ಆಕರ್ಷಿಸುವ ತನಕ ಮೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. 2024ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರತೀಯ ತರುಣರಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ಕುರಿತ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪಾಠ ಒಂದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಬುಧವಾರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ ವೇಟಿಂಗ್ ಲಿಸ್ಟ್ ಸಂಖ್ಯೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂತು.